Kiedy VAT od usługi rozlicza firma z innego kraju UE?
Przy usługach dla firm miejscem świadczenia jest co do zasady kraj, w którym nabywca ma siedzibę działalności gospodarczej (art. 28b ust. 1 ustawy o VAT). Jeśli to inny kraj UE, usługa nie podlega polskiemu VAT, a podatek rozlicza nabywca u siebie. Na fakturze wpisujesz wtedy wyrazy „odwrotne obciążenie”.
Tak rozlicza się zwykle usługi, które sprzedają software house’y i firmy SaaS: oprogramowanie w abonamencie, programowanie, doradztwo czy marketing. Część usług ma własne zasady, na przykład usługi związane z nieruchomościami (art. 28e), wstęp na wydarzenia (art. 28g) czy usługi restauracyjne (art. 28i). Tych przypadków poradnik nie opisuje.
Zanim wystawisz pierwszą taką fakturę, sprawdź dwie rzeczy:
- Nabywca jest podatnikiem. Na fakturze podajesz jego numer VAT UE (art. 106e ust. 1 pkt 5). Numer sprawdzisz w systemie VIES Komisji Europejskiej.
- Twoja firma jest zarejestrowana jako podatnik VAT UE. Przed pierwszą taką usługą trzeba zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego (art. 97 ust. 1 i ust. 3 pkt 2).
Takie usługi wykazujesz też w informacji podsumowującej VAT-UE, składanej za okresy miesięczne do 25. dnia następnego miesiąca (art. 100 ust. 1 pkt 4 i ust. 3).
Jak wygląda taka faktura w KSeF?
| Na fakturze | W strukturze FA(3) |
|---|---|
| Stawka: „np II”, czyli usługa niepodlegająca opodatkowaniu w Polsce, o której mowa w art. 100 ust. 1 pkt 4 | P_12 = np II przy każdej pozycji |
| Wartość sprzedaży: suma netto takich usług | P_13_9 |
| Kwota VAT: brak, bo faktura nie ma polskiego VAT | brak pól P_14, a kwota należności (P_15) równa się wartości netto |
| Adnotacja: wyrazy „odwrotne obciążenie” (art. 106e ust. 1 pkt 18) | P_18 = 1 |
| Nabywca: numer VAT UE nabywcy (art. 106e ust. 1 pkt 5) | Podmiot2: KodUE, na przykład DE, i NrVatUE |
| Waluta: na przykład EUR | KodWaluty, a kurs przy pozycjach w polu KursWaluty |
Nie myl „np II” ze stawką „np I”. „np I” oznacza pozostałą sprzedaż poza terytorium kraju, na przykład usługę dla firmy spoza UE, a jej wartość trafia do pola P_13_8. Usługi ze stawką „np II” wykazujesz w informacji VAT-UE, a ze stawką „np I” nie.
Przykład: roczny plan dla firmy z Niemiec
Spółka z Berlina podaje w Stripe Checkout numer VAT UE DE123456789 i płaci 1 000,00 EUR za roczny plan. Cena nie zawiera polskiego VAT, więc 1 000,00 EUR to cała należność.
Faktura w KSeF ma:
- pozycję „Plan roczny”: 1 × 1 000,00 EUR, stawka np II,
- wartość sprzedaży 1 000,00 EUR w polu P_13_9 i należność 1 000,00 EUR, bez kwoty VAT,
- adnotację „odwrotne obciążenie” (P_18 = 1),
- nabywcę z kodem kraju DE i numerem 123456789 w polach KodUE i NrVatUE,
- kurs przy pozycji: przy płatności 5 października 2026 r. szkic ze Stripe zapisze średni kurs NBP z tabeli 192/A/NBP/2026 z 2 października, 4,3745 zł.
VAT od tej usługi rozlicza nabywca w Niemczech. Fakturę dostaje poza KSeF, na przykład e-mailem jako PDF z kodem QR.
Co robi integracja ze Stripe z numerem VAT UE?
Gdy nabywca poda w Stripe numer VAT UE z innego państwa UE niż Polska (typ „eu_vat”, na przykład zebrany w Checkout), szkic faktury:
- ma stawkę np II przy każdej pozycji, niezależnie od stawek w Twoich regułach,
- ma adnotację „odwrotne obciążenie”,
- ma numer VAT UE nabywcy oraz kraj z jego adresu w Stripe albo z prefiksu numeru,
- przy płatności w walucie obcej ma średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed datą sprzedaży.
Jeśli Stripe naliczył na pozycji VAT, szkic poprosi o sprawdzenie: przy odwrotnym obciążeniu polskiego VAT na fakturze być nie powinno. Takiej sprzedaży nigdy nie wystawiamy automatycznie – sprawdzasz szkic i klikasz Wystaw.
Szkic z odwrotnym obciążeniem powstaje tylko dla numeru z prefiksem jednego z pozostałych 26 państw UE (Grecja ma prefiks EL). Stripe zapisuje jako numer VAT UE także numery z Irlandii Północnej (prefiks XI). Takich sprzedaży nie zamieniamy w szkic, tak samo jak sprzedaży z numerem brytyjskim (GB) zapisanym jako numer VAT UE – piszemy o nich niżej.
Numer VAT UE z prefiksem PL należy do polskiej firmy: szkic ma wtedy jej NIP i stawkę VAT z Twojej reguły albo ze Stripe. Tak samo traktujemy NIP zapisany w Stripe bez prefiksu (typ „pl_nip”), jeśli ma poprawną sumę kontrolną. Jeśli taki NIP ma błędną sumę kontrolną albo litery, sprzedaż pokażemy bez szkicu, z prośbą o sprawdzenie numeru z kupującym i wystawienie faktury w edytorze.
Czego integracja ze Stripe nie zamieni w szkic?
Te sprzedaże pokazujemy w skrzynce Sprzedaż Stripe bez szkicu, z wyjaśnieniem, a dokumenty do nich wystawiasz samodzielnie.
- Wysyłka towarów do firmy z UE, czyli wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT): wymaga dowodów wywozu, więc fakturę wystawisz w edytorze.
- Firmy z Irlandii Północnej (numer VAT z prefiksem XI): Irlandię Północną traktuje się jako terytorium UE tylko w zakresie towarów (art. 2 pkt 3 lit. d ustawy o VAT w związku z art. 8 Protokołu w sprawie Irlandii / Irlandii Północnej), więc usługę dla takiej firmy rozlicza się jak usługę dla firmy spoza UE, a wysyłkę towarów do Irlandii Północnej – jak WDT. Fakturę wystawisz w edytorze.
- Konsumenci spoza Polski, rozliczani często w procedurze OSS.
- Firmy spoza UE i numery podatkowe inne niż numer VAT UE i polski NIP, na przykład brytyjski albo szwajcarski. Dotyczy to też numerów brytyjskich z prefiksem GB zapisanych w Stripe jako numer VAT UE.
- NIP bez prefiksu PL (typ „pl_nip”) z błędną sumą kontrolną albo z literami.
- Nabywcy z kilkoma numerami podatkowymi w Stripe.
WDT i OSS wymieniamy tylko po to, by je odróżnić. Ten poradnik dotyczy usług dla firm z UE.
Jak wystawić taką fakturę w edytorze?
Jeśli sprzedaż nie pochodzi ze Stripe:
- W danych nabywcy wybierz Rodzaj identyfikatora: VAT UE i wpisz numer z prefiksem kraju, na przykład DE123456789.
- Przy każdej pozycji wybierz stawkę np II.
- Zaznacz opcję Odwrotne obciążenie.
- Przy fakturze w walucie obcej wybierz walutę i sprawdź kurs. Zasady opisujemy w poradniku Faktura w euro ze Stripe: jaki kurs NBP?
- Sprawdź podgląd i kliknij Wystaw w KSeF.
Za treść faktury odpowiada wystawca, więc przed wystawieniem sprawdź dane albo pokaż szkic księgowej lub księgowemu.
Najczęstsze pytania
Czy fakturę dla firmy z UE wystawia się w KSeF?
Tak, jeśli wystawiasz faktury w KSeF: obowiązek nie wyłącza nabywców z innych krajów UE (art. 106ga ust. 2 ustawy o VAT). Nabywcy bez siedziby w Polsce udostępniasz ją jednak w sposób z nim uzgodniony, na przykład e-mailem jako PDF z kodem QR, który pozwala sprawdzić fakturę w KSeF (art. 106gb ust. 4 i 5).
Czym różni się „np II” od „np I”?
„np II” oznacza usługi z art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, czyli usługi dla podatników z innych krajów UE, którzy sami rozliczają VAT. „np I” obejmuje pozostałą sprzedaż poza terytorium kraju, na przykład usługę dla firmy spoza UE. Usługi ze stawką „np II” wykazujesz w informacji podsumowującej VAT-UE.
Jak sprawdzić numer VAT UE nabywcy?
W systemie VIES Komisji Europejskiej. Stripe sprawdza w VIES numery VAT UE zapisane przy klientach, ale za dane na fakturze odpowiada wystawca.
Czy taka faktura ze Stripe wystawi się automatycznie?
Nie. Automatyczne wystawianie obejmuje tylko sprzedaż w złotych dla nabywców z Polski. Sprzedaż z odwrotnym obciążeniem zawsze sprawdzasz i wystawiasz sam.
Jaki kurs, gdy faktura dla firmy z UE jest w euro?
Szkic ze Stripe zapisuje przy pozycjach średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego przed datą sprzedaży. Zasady wyboru kursu opisujemy w poradniku o fakturze w euro.
Źródła
- Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 2, 28b, 97, 100, 106e, 106ga i 106gb (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1263) – ISAP
- Protokół w sprawie Irlandii / Irlandii Północnej do umowy o wystąpieniu, art. 8 (Dz. Urz. UE L 29 z 31.01.2020) – EUR-Lex
- Ministerstwo Finansów: SLIM VAT 2 – propozycje i kierunki zmian (Irlandia Północna: towary i usługi, s. 1–2)
- Ministerstwo Finansów: Struktura logiczna FA(3)
- Schemat FA(3) w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych
- Komisja Europejska: VIES – sprawdzanie numeru VAT UE
- Stripe: numery podatkowe klientów (dokumentacja)
Poradnik opisuje stan prawny i działanie KSeF na podany dzień. Nie jest poradą podatkową; w sprawach podatkowych rozstrzygają przepisy i Ministerstwo Finansów.